DE KERN VAN HET VERHAAL
De Pausencrypte: het 'Kleine Vaticaan
De meest vereerde ruimte in Sint-Callixtus — negen pausen, Griekse inscripties in de steen, en een martelaarschap in 258.
Bekijk catacombentours op GetYourGuide ↗Een kleine ruimte in het hart
Ondanks de immense omvang van Sint-Callixtus — twintig kilometer aan gangen, een half miljoen begravingen — is het hart een enkele kleine ruimte: de Pausencrypte. Ze kreeg de bijnaam 'het kleine Vaticaan' omdat hier negen pausen uit de derde eeuw begraven liggen, samen bijgezet in de begraafplaats die zij en hun Kerk beheerden. Wanneer u hier staat, bevindt u zich in de historische kern van het hele complex, de reden waarom Sint-Callixtus belangrijker is dan vrijwel elke andere catacombe.
Namen in het Grieks gebeiteld
Wat de crypte zo bijzonder direct maakt, is dat u de namen nog steeds kunt lezen. Verschillende originele inscripties van de pausen zijn bewaard gebleven, in de steen gebeiteld in het Grieks — de taal van de vroege Romeinse Kerk — waaronder Pontianus, Anterus, Fabianus, Lucius en Eutychianus. Dit zijn geen reconstructies of plaquettes; het zijn de daadwerkelijke letters uit de derde eeuw, uitgesneden toen deze mannen werden begraven. Weinig plekken laten u zo direct tegenover het document van het vroege pausdom staan.
Het martelaarschap van Sixtus II
De crypte was getuige van een van de meest ingrijpende momenten van de vervolgingen. In 258, tijdens de regering van keizer Valerianus, werd paus Sixtus II gegrepen en onthoofd terwijl hij in deze zelfde begraafplaats de liturgie vierde, en ook hij werd bijgezet in de Pausencrypte. Het herinnert ons eraan dat de catacomben niet alleen de plek waren waar de vroege Kerk haar doden begroef, maar soms ook waar haar leiders stierven — de geschiedenis is hier niet abstract.
Verloren en weer gevonden
De crypte was, net als de hele begraafplaats, eeuwenlang verloren. Toen Rome kromp en de catacomben in onbruik raakten, werden ze vergeten en bedolven onder wijngaarden langs de Via Appia. Het was de archeoloog Giovanni Battista de Rossi — de grondlegger van de moderne christelijke archeologie — die de Pausencrypte in 1854 herontdekte, herkennend aan de bewaard gebleven inscripties. Die herontdekking is de reden dat u haar vandaag kunt bezoeken, en waarom de namen op de muren nog steeds leesbaar zijn.
Zien tijdens uw bezoek
De Pausencrypte ligt op de rondleidingroute, dus elk bezoek aan Sint-Callixtus voert erdoorheen — u hoeft haar niet te zoeken of extra te betalen. Uw gids wijst de inscripties aan en vertelt het verhaal van de pausen en van Sixtus II. Het is een kleine, stille, gedempt verlichte ruimte, en de natuurlijke plek op de tour om even stil te staan en te beseffen wat de catacomben zijn: geen curiositeit, maar de rustplaats van de mensen die de vroege Kerk opbouwden — nog steeds hier, nog steeds met naam, onder de Romeinse weg.